Aktualizacja: 9 listopada 2026 r. Do tego dnia nie znaleźliśmy komunikatu CERT Polska ani policji o konkretnych fałszywych zbiórkach lub stronach związanych z atakiem. Dodaliśmy formularz NASK do zgłaszania dezinformacji. Uzupełnimy tekst, jeśli pojawią się ostrzeżenia. Pierwsza wersja: 8 listopada, godz. 18:00.

„Takie coś znalazłem co do strzelaniny w Krakowie”. Wieczorem 7 listopada niemal identyczne wpisy o tej treści pojawiły się na X, każdy z linkiem i miniaturą przypominającą zamazane nagranie, takie, jakie platformy oznaczają jako drastyczne 1. Konkret24 ostrzegł, że to przynęta, i zaleca nie klikać w takie linki ani nie podawać danych na stronach, do których przekierowują 1.

Po każdej głośnej tragedii oszuści sięgają po te same narzędzia: ciekawość, współczucie i pośpiech. W tym poradniku zbieramy, jak to wygląda po ataku na Rynku Głównym, co robić, jeśli już kliknąłeś, jak sprawdzić zbiórkę przed wpłatą i co zrobić z nagraniem, które masz w telefonie. O fałszywych informacjach o samym ataku piszemy osobno: dziewięć fałszywek z pierwszej doby.

Najważniejsze numery i adresy

  • 112 – zagrożenie życia lub zdrowia.
  • incydent.cert.pl – zgłaszanie podejrzanych stron i e-maili do CERT Polska 2.
  • 8080 – bezpłatnie przekaż podejrzany SMS do CERT Polska 3.
  • oad.nask.pl/zglos-dezinformacje – zgłaszanie fałszywych treści o zamachu do NASK 4.
  • 12 421 92 82 – Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Krakowie, całą dobę 5.
  • 800 70 22 22 – Centrum Wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym, całą dobę, bezpłatnie 6.

Linki do „nagrań z ataku”

Wpisy, które opisał Konkret24, mają cechy typowej przynęty: identyczny tekst powtarzany przez wiele kont, obietnica materiału, którego „nie pokazują media”, i rozmyta miniatura udająca filtr platformy na drastyczne treści 1. Rozmycie robi tu dwie rzeczy naraz. Wzbudza ciekawość i sprawia, że link wygląda jak zwykłe nagranie z serwisu, a nie jak strona z zewnątrz.

Nie sprawdzaliśmy, co kryje się pod tymi konkretnymi linkami, i nie zalecamy tego robić. Przynęty tego typu zwykle prowadzą do jednego z trzech miejsc: fałszywej strony logowania, która podszywa się pod Facebooka, X albo Google i przechwytuje hasło; strony, która każe pobrać „odtwarzacz” lub „aplikację”, czyli złośliwy program; albo do formularza „weryfikacji wieku”, który wyłudza dane karty. Jak rozpoznać takie strony, opisujemy w poradniku o phishingu.

Zasada na najbliższe tygodnie: nagrania z ataku nie są ci potrzebne. Jeśli coś ma znaczenie dla sprawy, służby i redakcje opiszą to bez pokazywania ofiar.

Jeśli już kliknąłeś

Co się stałoCo zrobić od razu
Otworzyłeś stronę, nic nie wpisywałeśZamknij kartę. Usuń pobrane pliki, nie uruchamiaj ich
Wpisałeś login i hasłoZmień hasło do tego konta i każdego innego z tym samym hasłem. Włącz weryfikację dwuetapową. Wyloguj wszystkie inne sesje w ustawieniach konta
Podałeś dane karty albo logowałeś się do bankuZadzwoń na infolinię banku i zastrzeż kartę. Sprawdź historię operacji
Pobrałeś i uruchomiłeś plikOdłącz urządzenie od sieci, przeskanuj je programem antywirusowym, hasła zmieniaj z innego, czystego urządzenia
W każdym przypadkuZgłoś adres strony na incydent.cert.pl, a wpis z linkiem w serwisie, w którym go widzisz 2

Jeśli twoje konto na Facebooku zostało przejęte, krok po kroku odzyskiwanie opisujemy w osobnym poradniku.

Zbiórki: jak wpłacić tam, gdzie trzeba

Solidarność po ataku jest ogromna. Według Forsal do niedzieli powstały co najmniej trzy duże zbiórki opisywane przez media 7:

  • „Dla policjantów i ich rodzin” na Zrzutka.pl, założona 7 listopada przez Krzysztofa Stanowskiego;
  • „Na powrót do zdrowia Krakowskich Dorożkarzy” na Zrzutka.pl, zorganizowana przez Stowarzyszenie Dorożkarzy Krakowskich dla czworga rannych dorożkarzy;
  • „Solidarni z Krakowem” Fundacji TVN dla rodzin ofiar i poszkodowanych, także przez SMS.

Nie weryfikowaliśmy tych zbiórek samodzielnie. Podajemy je dlatego, że ich organizatorzy występują pod nazwiskiem albo nazwą organizacji, a zbiórki opisują redakcje. Te same zasady dotyczą każdej innej zbiórki, którą zobaczysz w najbliższych dniach.

Kopie prawdziwych zbiórek

Najgroźniejsza fałszywa zbiórka nie wygląda na fałszywą, bo jest kopią prawdziwej. Po powodzi w 2024 r. prokuratura postawiła zarzuty mężczyźnie, który wziął opis, zdjęcia i filmy z prawidłowo założonej zbiórki na Zrzutka.pl i założył identyczną na innym portalu. Usłyszał zarzut usiłowania oszustwa i wykorzystania wizerunku pokrzywdzonej 8. W innym postępowaniu z tamtego okresu oszust zbierał pieniądze „dla powodzian” wśród mieszkańców swojej okolicy, w kolejnym założył zbiórkę na remont domu, posługując się emocjonalnym apelem 8.

Sześć pytań przed wpłatą

  1. Skąd masz link? Wchodź do zbiórki z oficjalnego profilu organizatora, ze strony instytucji albo z artykułu redakcji, a nie z wiadomości prywatnej, komentarza czy SMS-a.
  2. Kto zbiera? Szukaj imienia i nazwiska albo nazwy organizacji, a przy fundacji numeru KRS. Konto założone wczoraj, bez historii, to sygnał ostrzegawczy.
  3. Czy poszkodowani albo ich bliscy o niej wiedzą? Zbiórkę „dla rodziny ofiary” powinna potwierdzać rodzina, jej pełnomocnik albo organizacja, z którą jest związana.
  4. Czy to nie kopia? Wyszukaj tytuł i zdjęcie zbiórki. Ta sama historia na dwóch portalach z różnymi organizatorami oznacza, że jedna jest fałszywa 8.
  5. Gdzie trafiają pieniądze? Wpłacaj przez portal zbiórkowy albo na rachunek organizacji. Prośba o BLIK lub przelew na prywatny numer konta „bo portal pobiera prowizję” to czerwona flaga.
  6. Czy ktoś cię pospiesza? „Ostatnie godziny”, „pilnie”, „liczy się każda minuta” to język presji. Prawdziwe zbiórki dla poszkodowanych potrwają tygodnie.

Podejrzaną zbiórkę zgłoś administratorowi portalu (każdy ma przycisk do zgłaszania nadużyć), a jeśli straciłeś pieniądze, zawiadom policję.

Krew: oddawaj, ale nie pod wpływem łańcuszka

Apel o krew grupy AB Rh+ dla rannego policjanta wywołał tłumy w punktach krwiodawstwa. Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie poinformowało, że ma wystarczające zapasy, i poprosiło o wstrzymanie wizyt 7 9. Centrum zachęca za to do regularnego oddawania krwi w siedzibie przy ul. Rzeźniczej 11 i w akcjach wyjazdowych, bo krew potrzebna jest codziennie 9. Jeśli chcesz pomóc, sprawdź komunikaty na stronie RCKiK i umów się na termin.

Twoje nagranie: przekaż policji, nie publikuj

Jeśli byłeś na Rynku i masz nagranie z telefonu albo zapis z monitoringu, jest ono potrzebne śledczym. Policja zebrała zgłoszenia od ponad stu świadków i nadal apeluje o materiały 10. Nie trzeba jechać do centrum: można zgłosić się do najbliższej jednostki policji albo do Komendy Miejskiej Policji w Krakowie 10 11.

Jak to zrobić dobrze:

  • Zachowaj oryginalny plik w telefonie. Nie przycinaj go, nie nakładaj filtrów i nie przepuszczaj przez komunikatory, które kompresują wideo i usuwają metadane, takie jak data, godzina i lokalizacja.
  • Nie publikuj go w sieci, także „ku przestrodze”. Na nagraniach są ranni i zabici, a ich bliscy mogą je zobaczyć, zanim dostaną oficjalną informację.
  • Nie „ulepszaj” go przez AI. Po ataku krążyły kadry „wyostrzone” przez sztuczną inteligencję, które zmieniały twarze, dłonie i napisy w tle 1. Taki obraz nie jest już dowodem.
  • Nie przekazuj adresu e-mail ani linku do „zbierania nagrań” podanego w anonimowym wpisie. Kontakt z policją sprawdzaj na stronie małopolska.policja.gov.pl.

Jeśli widzisz w sieci drastyczne nagrania lub zdjęcia ofiar, nie komentuj ich i nie udostępniaj. Zgłoś wpis w serwisie, w którym go widzisz, jako treść przemocową. Skalę problemu pokazuje bilans Ministerstwa Cyfryzacji: w ciągu dwóch dni NASK zgłosił platformom ponad 2 tys. kont szerzących fałszywe narracje o zamachu 4.

Ogranicz to, co oglądasz

Sięganie po kolejne relacje po ataku jest naturalne, ale ma koszt. Badanie przeprowadzone po zamachu na maraton w Bostonie objęło 4675 dorosłych Amerykanów. Sześć i więcej godzin dziennie relacji o zamachu w pierwszym tygodniu wiązało się z wyższym ostrym stresem niż bezpośrednia obecność na miejscu zdarzenia 12. To korelacja z ankiety, a nie dowód przyczyny, ale wniosek praktyczny jest prosty.

  • Sprawdzaj wiadomości o stałych porach, na przykład rano i wieczorem, zamiast przewijać na bieżąco.
  • Wyłącz autoodtwarzanie wideo w aplikacjach społecznościowych.
  • Przy dzieciach nie oglądaj nagrań i relacji. Jak rozmawiać z dziećmi po takim zdarzeniu, opisaliśmy w poradniku dla rodziców i nauczycieli.
  • Jeśli po kilku dniach nadal nie śpisz, wracają obrazy albo boisz się wyjść do centrum, porozmawiaj ze specjalistą.

Gdzie po pomoc w Krakowie, bez skierowania

Urząd Miasta Krakowa podaje takie miejsca 5:

  • Ośrodek Interwencji Kryzysowej, ul. Radziwiłłowska 8B, telefon całodobowy 12 421 92 82;
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 4, os. Kalinowe 18, tel. 12 644 18 85;
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1, ul. Chmielowskiego 1, tel. 12 430 50 52; w obu poradniach od 9 listopada działają dyżury telefoniczne psychologów;
  • Centrum Medyczne Unimed, ul. Górna 5a, pon.–pt. 14:00–20:00, bezpłatnie w ramach NFZ, dla dzieci, młodzieży i dorosłych, informacja: 12 283 48 34.

Poza Krakowem: 800 70 22 22 (całą dobę, bezpłatnie, także czat) 6, a dzieci i młodzież: 116 111 13.

Co możesz zrobić dziś

  1. Nie klikaj w linki do „nagrań z ataku”. Jeśli kliknąłeś i coś wpisałeś, zmień hasła i włącz weryfikację dwuetapową.
  2. Zgłaszaj podejrzane strony na incydent.cert.pl, SMS-y na 8080, a fałszywe treści o zamachu na oad.nask.pl/zglos-dezinformacje 2 3 4.
  3. Do zbiórek wchodź z oficjalnych profili organizatorów. Sprawdź, czy nie są kopią.
  4. Nagranie z miejsca zdarzenia przekaż policji w oryginale i nie publikuj go.
  5. Nie udostępniaj nagrań z ofiarami ani „wyostrzonych” zdjęć sprawcy.
  6. Ogranicz czas z relacjami i skorzystaj z pomocy, jeśli jej potrzebujesz.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady specjalisty. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.

Źródła

Zobacz też

Przypisy

  1. Konkret24 (TVN24), „Strzelanina w Krakowie – fejkowe zdjęcia i filmy. Nie dajcie się nabrać”: wpisy „Takie coś znalazłem co do strzelaniny w Krakowie” z linkami i rozmytymi miniaturami, kadry przerobione przez AI (8.11.2026) — konkret24.tvn24.pl › fejki o strzelaninie st9328446 ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  2. CERT Polska, formularz zgłaszania incydentów (strony, e-maile, inne zagrożenia) — incydent.cert.pl ↩ ↩2 ↩3

  3. PAP, „Co robić, gdy otrzymamy SMS-a z podejrzanym linkiem”: przekazywanie podejrzanych SMS-ów na bezpłatny numer 8080 — pap.pl › co robic gdy otrzymamy smsa z podejrzanym linkie… ↩ ↩2

  4. Portal Samorządowy, „Gawkowski po ataku w Krakowie: fałszywe narracje w sieci są systematycznie wygaszane”: ponad 2 tys. kont zgłoszonych przez NASK, formularz oad.nask.pl/zglos-dezinformacje (9.11.2026) — portalsamorzadowy.pl › gawkowski po ataku w krakowie falszywe narracje… ↩ ↩2 ↩3

  5. Urząd Miasta Krakowa, „Psychologiczne wsparcie po tragedii na Rynku Głównym”: poradnie nr 1 i 4, Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Unimed (8.11.2026) — krakow.pl › 345163,29,komunikat,psychologiczne wsparcie po t… ↩ ↩2

  6. Centrum Wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym, 800 70 22 22: bezpłatnie, całą dobę, czat i e-mail — centrumwsparcia.pl ↩ ↩2

  7. Forsal, „Polacy ruszyli na pomoc. Jak można wesprzeć poszkodowanych w strzelaninie w Krakowie?”: zbiórki na Zrzutka.pl i Fundacji TVN, apel o krew, wypełnione magazyny RCKiK, ostrzeżenie przed oszustami (8.11.2026) — forsal.pl › 11342207,polacy ruszyli na pomoc jak mozna wespr… ↩ ↩2

  8. Prokuratura Krajowa, „Postępowania prowadzone w sprawie »fałszywych zbiórek« dla powodzian”: skopiowana zbiórka z Zrzutka.pl na innym portalu, zarzuty z art. 286 i 190a kk (2024) — gov.pl › postepowania prowadzone w sprawie falszywych zbi… ↩ ↩2 ↩3

  9. Puls Krakowa, „Fałszywe informacje po strzelaninie. Policja i służby dementują kolejne doniesienia”: stanowisko RCKiK w Krakowie, ul. Rzeźnicza 11 (8.11.2026) — pulskrakowa.pl › falszywe informacje po strzelaninie w krakowie p… ↩ ↩2

  10. Radio Kraków, „Kraków po tragicznej strzelaninie. Ponad stu świadków, ponowne oględziny Rynku i wciąż nieznany motyw sprawcy”: apel o nagrania z telefonów i monitoringu, zgłoszenia w najbliższej jednostce (8.11.2026) — radiokrakow.pl ↩ ↩2

  11. Polsat News, „Rynek Główny w Krakowie ponownie zamknięty. Policja apeluje do świadków” (8.11.2026) — polsatnews.pl › rynek glowny w krakowie ponownie zamkniety polic… ↩

  12. Holman E.A., Garfin D.R., Silver R.C., „Media’s role in broadcasting acute stress following the Boston Marathon bombings”, PNAS 111(1), 2014, s. 93–98 — pmc.ncbi.nlm.nih.gov › PMC3890785 ↩

  13. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111 — 116111.pl › o 116 111 ↩