Spis treści

ZSIN łączy publiczne rejestry

Główny Geodeta Kraju tworzy i utrzymuje ZSIN we współpracy z wymienionymi organami administracji i instytucjami. 1 Skrót oznacza zespół rozwiązań prawnych, organizacyjnych i technicznych, a nie jedną aplikację czy jedną bazę danych. 2 Jego zadaniem jest zapewnienie dostępu do aktualnych i wiarygodnych informacji o nieruchomościach z ewidencji i rejestrów publicznych. 2

Odbiorcą tych informacji są organy państwa. ZSIN udostępnia organom administracji publicznej zintegrowane zbiory danych potrzebne do realizacji ich ustawowych zadań publicznych. 3 To system wymiany danych między rejestrami, a nie konto, na które loguje się właściciel mieszkania. Nie mamy potwierdzonych danych o bezpośrednim dostępie osób prywatnych do ZSIN, więc nie zakładaj takiego dostępu.

PytanieOdpowiedź
Czym jest ZSIN?Zespół rozwiązań prawnych, organizacyjnych i technicznych 2
Kto go tworzy i utrzymuje?Główny Geodeta Kraju wraz ze współpracującymi organami i instytucjami 1
Komu udostępnia dane?Organom administracji publicznej 3

Skoro organy opierają swoje zadania na zintegrowanych zbiorach, jakość i poufność tych zbiorów przekłada się na jakość ich pracy. Bezpieczeństwo informacji to działania organizacyjne, prawne i techniczne, które chronią dane przed nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem, modyfikacją lub zniszczeniem. 4

Każde z tych czterech zagrożeń oznacza inną szkodę. Ujawnienie narusza poufność, modyfikacja podważa wiarygodność, a zniszczenie odbiera dostęp do danych. Kolejne sekcje pokazują, jak te ryzyka ograniczać w praktyce.

Którędy płyną dane w ZSIN

ZSIN prowadzi centralne repozytorium kopii zbiorów danych ewidencji gruntów i budynków. 5 Dane o nieruchomościach istnieją więc w więcej niż jednym miejscu, a każda kopia wymaga ochrony i kontroli dostępu. Repozytorium to jednak tylko jedna z funkcji systemu.

System monitoruje też spójność i jakość zbiorów ewidencji w województwach oraz w skali kraju. 6 Umożliwia elektroniczną wymianę danych między ewidencją gruntów i budynków a innymi rejestrami publicznymi. 7 Dodatkowo przekazuje zawiadomienia o zmianach danych w rejestrach, jeśli mają znaczenie dla innych rejestrów w systemie. 8 Błąd wpisany w jednym miejscu może zatem trafić dalej.

Przewidziano także weryfikację zgodności danych ewidencji z danymi z ksiąg wieczystych, PESEL, REGON i TERYT. 9 Sądom prowadzącym księgi wieczyste system umożliwia dokonywanie wskazanych w przepisie sprawdzeń. 10 TERYT to krajowy rejestr podziału terytorialnego, a REGON to rejestr podmiotów gospodarki narodowej.

Prosty schemat: źródło, kontrola, odbiorca

Źródło danychWymiana lub kontrolaOdbiorca
Ewidencja gruntów i budynkówElektroniczna wymiana danych 7Inny rejestr publiczny
Rejestr, w którym zmieniono daneZawiadomienie o zmianie 8Rejestr, dla którego zmiana ma znaczenie
Dane ewidencji i dane z innych zbiorówWeryfikacja zgodności 9Zakres i odbiorca wyniku wynikają z przepisów
System ZSINSprawdzenia dostępne dla sądów 10Zakres wynika z przepisu

Odpowiedzialności szukaj przy każdej strzałce schematu. Zapytaj, kto dostarcza dane, kto je zmienia i kto je odbiera. Nie mamy potwierdzonych danych o tym, jak przepisy rozdzielają te role w poszczególnych połączeniach, więc to trzeba sprawdzić w samych przepisach.

Kto powinien widzieć dane?

ZSIN udostępnia organom administracji publicznej zintegrowane zbiory danych niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań publicznych. 3 Liczy się tu słowo „niezbędne”: organ dostaje dane po to, by wykonać zadanie, a nie na zapas. Ta sama zasada powinna obowiązywać wewnątrz każdej instytucji.

Zasada najmniejszych uprawnień oznacza, że użytkownik ma dostęp tylko do zasobów niezbędnych do wykonywania obowiązków służbowych. 11 Pracownik obsługujący jeden zakres spraw nie potrzebuje wglądu w zasoby niezwiązane z jego rolą. Zbyt szeroki zakres uprawnień nie przyspiesza pracy. Zwiększa za to skutki pomyłki albo przejęcia konta, a bezpieczeństwo informacji ma właśnie chronić przed nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem, modyfikacją lub zniszczeniem danych. 4

Przy ocenie dostępu instytucja powinna zadać cztery pytania:

  1. Cel: do jakiego zadania służbowego dane są potrzebne?
  2. Zakres danych: czy wystarczy wycinek, zamiast całego zbioru?
  3. Rola użytkownika: co wynika z jego stanowiska i obowiązków?
  4. Konieczność utrzymania: czy uprawnienie nadal jest potrzebne?

Poniższa tabela to przykładowy model, nie opis rzeczywistych ról w ZSIN.

RolaPotrzebne zasobyZbędny dostęp
Pracownik obsługujący wnioski w jednym zakresie sprawDane związane z prowadzonymi sprawamiZasoby innych zakresów spraw
Pracownik wprowadzający daneMożliwość wprowadzania i poprawiania danych w swoim obszarzeUprawnienia administracyjne, zmiana ustawień systemu
Administrator systemuKonfiguracja i obsługa technicznaRutynowe przeglądanie danych z konkretnych spraw
Kierownik komórkiWgląd w pracę swojego zespołuZasoby innych komórek

Zmiana obowiązków powinna uruchamiać ponowny przegląd uprawnień. Przeniesiony pracownik często zachowuje stare dostępy, bo nikt ich nie odebrał. Taki przegląd warto powtarzać także cyklicznie, a każde uprawnienie, którego nikt nie potrafi uzasadnić, trzeba odebrać.

Trzy warstwy ochrony danych

Źródło opisuje bezpieczeństwo informacji jako działania organizacyjne, prawne i techniczne, które chronią przed nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem, modyfikacją lub zniszczeniem danych 4. Hasło to więc tylko jeden element. Podział na trzy grupy pokazuje, co zależy od Ciebie, a co od instytucji.

GrupaPrzykładyKto za nią odpowiada
Zasady dostępu i ochrony informacjireguły, kto i do czego ma dostęp, oraz ich podstawa prawnainstytucja
Zachowanie użytkownikanawyki opisane niżejTy
Ograniczenia techniczneuprawnienia i blokady ustalane w systemieinstytucja

Nie mamy potwierdzonych danych o konkretnych zabezpieczeniach technicznych ZSIN, więc ich nie opisujemy. Nie zakładaj też, że instytucja zrobi za Ciebie wszystko.

Nawyki, które masz pod kontrolą

  • Otwarte Wi-Fi: unikaj logowania do serwisów w takich sieciach 12.
  • Długość hasła: źródło zaleca co najmniej 12 znaków, a najlepiej więcej 13.
  • Unikalność hasła: nie używaj jednego hasła w wielu serwisach. Po przełamaniu go atakujący może wejść na wiele kont 14.
  • Nieznane linki: link z nieznanego źródła może dać hakerowi dostęp do Twoich danych 15.
  • Dane kontaktowe: nie publikuj w mediach społecznościowych adresu zamieszkania, numeru PESEL ani telefonu 16.

Czego nie wpisywać do aplikacji

Źródło zaleca, by nie umieszczać w aplikacjach zbędnych ani szczególnie chronionych danych, w tym informacji o zdrowiu 17. Mechanizm jest prosty: dane, których nie wprowadzisz, nie wyciekną z aplikacji i nie trafią do osób niepowołanych. Przed wpisaniem każdej informacji zapytaj, czy usługa naprawdę jej potrzebuje do działania.

Wyciek z firmy, nie z ZSIN

Serwis bezpiecznedane.gov.pl został zasilony danymi z wycieków w firmach MyDr i Qbusoft. 18 To incydenty w prywatnych firmach. Jeśli Twoje dane pojawiły się w tej bazie, nie jest to dowód na wyciek z ZSIN.

Do czego służy serwis

CSIRT NASK, czyli zespół reagowania na incydenty komputerowe, monitoruje naruszenia bezpieczeństwa danych i informuje o bazach objętych incydentami. 19 Bazę portalu aktualizuje się z udziałem CERT Polska, który działa w ramach NASK. 20 Serwis dostarcza więc informacji o znanych incydentach.

Jak czytać komunikat o PESEL-ach

Według strony służby nie stwierdziły dotąd upublicznienia tych danych. 21 Informację o PESEL-ach przekazano prewencyjnie, czyli na wszelki wypadek. 21 Taki komunikat ostrzega przed ryzykiem. Nie potwierdza, że ktoś opublikował Twoje dane, i sam nie jest dowodem na wyciek z ZSIN.

Co zrobić po kolei

  1. Wejdź na bezpiecznedane.gov.pl i przeczytaj wskazówki na stronie.
  2. Zanim napiszesz z pytaniem, sprawdź FAQ, bo strona zaleca to wprost. 22
  3. Gdy po lekturze nadal masz pytania o wynik weryfikacji lub ochronę danych, skontaktuj się z ekspertami CERT Polska. 23
  4. Zapisz, z której firmy pochodzi incydent, jeśli serwis ją wskaże. Przy dalszych pytaniach ułatwi to rozmowę.

Dzięki temu nie zakładasz z góry, że Twoje dane o nieruchomościach są zagrożone, tylko dlatego że serwis pokazuje wycieki z innych firm.

Ogranicz ryzyko krok po kroku

Zasada najmniejszych uprawnień mówi, że masz mieć dostęp tylko do zasobów niezbędnych do wykonywania obowiązków służbowych. 11 Od niej zaczyna się ta instrukcja. Każde zbędne uprawnienie to dodatkowa droga, którą może wejść osoba z przejętym kontem.

Poniższe kroki dotyczą pracy z danymi lub systemami powiązanymi z rejestrami. Wykonuj je po kolei.

  1. Spisz dane i zasoby, których potrzebujesz do swoich obowiązków.
  2. Poproś właściwą osobę w instytucji o sprawdzenie, czy Twoje uprawnienia nie są szersze niż konieczne.
  3. Ustaw unikalne hasło o długości co najmniej 12 znaków, a najlepiej dłuższe. 13
  4. Zmień powtarzające się hasła, bo identyczne hasło w różnych serwisach zwiększa ryzyko dostępu do wielu kont po przełamaniu jednego. 14
  5. Zrezygnuj z logowania do serwisów w otwartych sieciach Wi-Fi. 12
  6. Omijaj linki z nieznanego źródła, bo mogą dać hakerowi dostęp do Twoich danych. 15
  7. Przekazuj dane innym tylko wtedy, gdy ma to uzasadniony cel służbowy.

Do kogo się zwrócić

Do osoby odpowiedzialnej za dostęp w instytucji idź ze sprawami uprawnień. Dotyczy to sytuacji, gdy masz dostęp do zasobów, których nie potrzebujesz, albo gdy zakres obowiązków się zmienił, a uprawnienia zostały po staremu. Ta osoba decyduje, co możesz widzieć w systemach instytucji. Nie ustalaj tego na własną rękę.

Do ekspertów CERT Polska kieruj pytania o wyniki weryfikacji lub ochronę danych. Strona, na której sprawdzasz wyniki, wskazuje ich jako kontakt w takich sprawach. 23 Zanim napiszesz, przeczytaj jej FAQ, bo strona zaleca to wprost. 22

Nie mamy potwierdzonych danych o osobnych procedurach zgłaszania incydentów w samym ZSIN. Dlatego nie zakładaj, że istnieje specjalna ścieżka, i trzymaj się dwóch powyższych kontaktów.

Odpowiedzi na pytania o ZSIN

Czy informacja na bezpiecznedane.gov.pl oznacza, że wyciekł ZSIN?

Nie. Serwis bezpiecznedane.gov.pl został zasilony danymi z wycieków w firmach MyDr i Qbusoft 18. Samo pojawienie się informacji o bazie objętej incydentem nie potwierdza więc wycieku z ZSIN, bo źródłem były inne podmioty.

Kto tworzy i utrzymuje ZSIN?

System tworzy i utrzymuje Główny Geodeta Kraju 1. Robi to we współpracy z wymienionymi organami administracji i instytucjami 1. Odpowiedzialność za system nie leży więc po stronie jednego urzędu działającego w pojedynkę.

Czy dane z serwisu zostały upublicznione?

Według strony służby nie stwierdziły dotąd upublicznienia tych danych 21. Informację o numerach PESEL przekazano prewencyjnie 21. To komunikat o stanie wiedzy służb, a nie gwarancja na przyszłość, dlatego traktuj go ostrożnie.

Gdzie szukać informacji o wyniku weryfikacji danych?

Zacznij od FAQ serwisu, bo strona zaleca jego sprawdzenie przed wysłaniem pytania 22. Jeśli odpowiedzi tam nie znajdziesz, masz pytania o wyniki weryfikacji lub o ochronę danych, strona wskazuje kontakt z ekspertami CERT Polska 23. Nie szukaj tych informacji na forach ani w wiadomościach od nieznanych nadawców, bo takie kanały często wykorzystują oszuści.

Źródła

Przypisy

  1. System tworzy i utrzymuje Główny Geodeta Kraju we współpracy z wymienionymi organami administracji i instytucjami. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  2. ZSIN to zespół rozwiązań prawnych, organizacyjnych i technicznych zapewniający dostęp do aktualnych i wiarygodnych informacji o nieruchomościach z ewidencji i rejestrów publicznych. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2 ↩3

  3. ZSIN udostępnia organom administracji publicznej zintegrowane zbiory danych niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań publicznych. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2 ↩3

  4. Źródło opisuje bezpieczeństwo informacji jako działania organizacyjne, prawne i techniczne chroniące przed nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem, modyfikacją lub zniszczeniem. — eitt.pl › czym jest bezpieczenstwo informacji kompendium ↩ ↩2 ↩3

  5. Jednym z zadań ZSIN jest prowadzenie centralnego repozytorium kopii zbiorów danych ewidencji gruntów i budynków. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩

  6. ZSIN monitoruje spójność i jakość zbiorów ewidencji gruntów i budynków w województwach oraz w skali kraju. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩

  7. System umożliwia elektroniczną wymianę danych między ewidencją gruntów i budynków a innymi rejestrami publicznymi. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2

  8. ZSIN przekazuje elektroniczne zawiadomienia o zmianach danych w rejestrach publicznych, jeśli mają znaczenie dla innych rejestrów w systemie. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2

  9. ZSIN przewiduje weryfikację zgodności danych ewidencji gruntów i budynków z danymi z ksiąg wieczystych, PESEL, REGON i TERYT. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2

  10. System umożliwia sądom prowadzącym księgi wieczyste dokonywanie wskazanych w przepisie sprawdzeń. — pl.wikipedia.org › Zintegrowany system informacji o nieruchomościac… ↩ ↩2

  11. Zasada najmniejszych uprawnień oznacza, że użytkownik powinien mieć dostęp tylko do zasobów niezbędnych do wykonywania obowiązków służbowych. — eitt.pl › czym jest bezpieczenstwo informacji kompendium ↩ ↩2

  12. W otwartych sieciach Wi-Fi źródło zaleca unikać logowania do serwisów. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩ ↩2

  13. Źródło zaleca hasła o długości co najmniej 12 znaków, a najlepiej dłuższe. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩ ↩2

  14. Źródło odradza używanie identycznego hasła do różnych serwisów, ponieważ zwiększa to ryzyko dostępu do wielu kont po przełamaniu hasła. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩ ↩2

  15. Źródło ostrzega, że linki z nieznanego źródła mogą dać hakerowi dostęp do danych użytkownika. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩ ↩2

  16. Źródło odradza publikowanie w mediach społecznościowych adresu zamieszkania, numeru PESEL, telefonu i innych danych kontaktowych. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩

  17. Źródło zaleca, by nie umieszczać w aplikacjach zbędnych ani szczególnie chronionych danych, w tym informacji o zdrowiu. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩

  18. Serwis bezpiecznedane.gov.pl został zasilony danymi z wycieków w firmach MyDr i Qbusoft. — bezpiecznedane.gov.pl ↩ ↩2

  19. CSIRT NASK monitoruje incydenty związane z naruszeniami bezpieczeństwa danych i informuje o bazach objętych incydentami. — bezpiecznedane.gov.pl ↩

  20. Baza danych portalu bezpiecznedane.gov.pl jest aktualizowana z udziałem CERT Polska działającego w ramach NASK. — wsip.pl › bezpieczenstwo danych w sieci ↩

  21. Według strony służby nie stwierdziły dotąd upublicznienia tych danych; informację o PESEL-ach przekazano prewencyjnie. — bezpiecznedane.gov.pl ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  22. Strona zaleca sprawdzenie FAQ przed wysłaniem pytania. — bezpiecznedane.gov.pl ↩ ↩2 ↩3

  23. W razie pytań o wyniki weryfikacji lub ochronę danych strona wskazuje kontakt z ekspertami CERT Polska. — bezpiecznedane.gov.pl ↩ ↩2 ↩3