Każde wejście na stronę internetową, wysłanie e-maila czy uruchomienie aplikacji zaczyna się od zapytania DNS 1. To jak pytanie w biurze informacji: „Gdzie znajdę cyberowi.pl?” System DNS (Domain Name System — system tłumaczący nazwy domen na adresy IP) odpowiada, podając adres serwera. Domyślne serwery DNS, z których korzystasz, najczęściej należą do Twojego dostawcy internetu i nie zawsze dbają o Twoje bezpieczeństwo czy prywatność. Mogą zbierać dane o Twojej aktywności, a na pewno nie chronią Cię aktywnie przed zagrożeniami.

W tym poradniku pokażemy, jak w mniej niż 15 minut zmienić domyślny DNS na Quad9. To darmowa usługa 2 prowadzona przez szwajcarską fundację non-profit 3, która ma dwa główne cele: chronić Twoją prywatność i blokować dostęp do niebezpiecznych stron. Dzięki tej zmianie wszystkie Twoje urządzenia w domu — komputery, telefony, a nawet telewizor — mogą zyskać podstawową, ale bardzo skuteczną warstwę ochrony przed złośliwym oprogramowaniem, phishingiem i stronami szpiegującymi 4.

Czego potrzebujesz (5 min)

Do tej operacji nie potrzebujesz żadnych specjalistycznych narzędzi. Przygotuj tylko jedną z poniższych rzeczy:

  • Dostęp do komputera z systemem Windows lub macOS z uprawnieniami administratora.
  • Dane do logowania do panelu administracyjnego Twojego domowego routera (adres, login i hasło znajdziesz najczęściej na naklejce na urządzeniu).

Konfiguracja na routerze jest zalecana, ponieważ automatycznie obejmie ochroną wszystkie urządzenia podłączone do Twojej sieci Wi-Fi. Jeśli nie masz dostępu do routera, zmiana ustawień na samym komputerze również zadziała.

Czym jest Quad9 i dlaczego warto go używać?

Zanim przejdziemy do konfiguracji, wyjaśnijmy krótko, co zyskujesz. Quad9 to publiczny serwer DNS 5, który działa jak filtr bezpieczeństwa. Kiedy próbujesz wejść na jakąś stronę, Quad9 sprawdza jej adres na stale aktualizowanych listach zagrożeń, dostarczanych przez ponad 25 firm z branży cyberbezpieczeństwa 6. Jeśli adres jest uznany za złośliwy — na przykład prowadzi do strony wyłudzającej dane lub serwującej wirusy — Quad9 po prostu zablokuje połączenie 7. Codziennie blokuje w ten sposób średnio ponad 670 milionów prób połączeń ze złośliwymi domenami 8.

Co najważniejsze z perspektywy prywatności, Quad9 nie zapisuje Twojego adresu IP 9. Usługa jest świadczona przez fundację z siedzibą w Szwajcarii 10, która podlega restrykcyjnym, podobnym do RODO, przepisom o ochronie danych 11. Fundacja uzyskała nawet oficjalne stanowisko szwajcarskiego rządu, że nie jest zobowiązana do przechowywania danych osobowych ani udostępniania ich organom ścigania 12. To kluczowa różnica w porównaniu do innych popularnych serwerów DNS, prowadzonych przez komercyjne firmy 13.

Krok 1: Konfiguracja Quad9 w systemie Windows (10/11)

Zaczniemy od najpopularniejszego systemu. Jeśli chcesz od razu chronić całą sieć, przejdź do kroku konfiguracji routera.

  1. Otwórz Ustawienia systemu Windows. Najszybciej zrobisz to, klikając menu Start i wybierając ikonę koła zębatego lub używając skrótu klawiszowego Win + I.

  2. Przejdź do sekcji „Sieć i internet” w menu po lewej stronie.

  3. Wybierz sposób, w jaki łączysz się z internetem: „Wi-Fi” (dla sieci bezprzewodowej) lub „Ethernet” (dla połączenia kablowego).

  4. Kliknij „Właściwości sprzętu” (lub nazwę Twojej sieci Wi-Fi).

  5. Znajdź wiersz „Przypisanie serwera DNS” i kliknij przycisk „Edytuj” obok.

    [SCREENSHOT: Okno ustawień sieciowych w Windows 11 z zaznaczonym przyciskiem „Edytuj” przy DNS.]

  6. W nowym oknie, które się pojawi, zmień ustawienie z „Automatycznie (DHCP)” na „Ręczne”.

  7. Włącz przełącznik dla protokołu IPv4.

  8. W polach, które się uaktywnią, wpisz następujące adresy:

    • Preferowany serwer DNS: 9.9.9.9
    • Alternatywny serwer DNS: 149.112.112.112

  9. W sekcji „Szyfrowanie preferowanego serwera DNS” wybierz opcję „Tylko szyfrowane (DNS przez HTTPS)”. To dodatkowo zabezpiecza Twoje zapytania, aby dostawca internetu nie mógł ich odczytać 14.

  10. Kliknij „Zapisz”. Zmiany powinny zadziałać natychmiast.

Jeśli coś poszło nie tak: Jeśli po zapisaniu ustawień utracisz dostęp do internetu, wróć do kroku 6 i zmień ustawienie z powrotem na „Automatycznie (DHCP)”. Najczęstszą przyczyną problemów jest literówka w adresie IP. Sprawdź dokładnie, czy wpisane cyfry i kropki są poprawne.

Krok 2: Konfiguracja Quad9 w systemie macOS

Na komputerach Apple proces jest równie prosty.

  1. Otwórz „Ustawienia systemowe” (ikona koła zębatego w Docku lub w menu Apple w lewym górnym rogu ekranu).

  2. W menu po lewej stronie wybierz „Sieć”.

  3. Z listy po prawej stronie wybierz aktywne połączenie, z którego korzystasz (np. Wi-Fi lub Ethernet), a następnie kliknij przycisk „Szczegóły…”.

    [SCREENSHOT: Okno ustawień sieci w macOS z zaznaczonym aktywnym połączeniem i przyciskiem „Szczegóły…”.]

  4. W nowym oknie przejdź do zakładki „DNS” w menu po lewej stronie.

  5. Pod listą „Serwery DNS” kliknij przycisk „+” i wpisz pierwszy adres: 9.9.9.9.

  6. Ponownie kliknij „+” i dodaj drugi adres: 149.112.112.112.

  7. Kliknij „OK”, a następnie „Zastosuj”, aby zapisać zmiany.

Jeśli coś poszło nie tak: Podobnie jak w Windows, utrata połączenia z internetem oznacza prawdopodobnie błąd przy wpisywaniu adresów. Możesz usunąć dodane adresy za pomocą przycisku „-” i przywrócić domyślne ustawienia, aby odzyskać dostęp do sieci.

Krok 3: Konfiguracja Quad9 na routerze (zalecane dla całej sieci)

To najlepsza metoda, ponieważ chroni każde urządzenie podłączone do Twojej domowej sieci, w tym telefony, tablety, konsole i telewizory Smart TV 15.

  1. Otwórz przeglądarkę internetową i w pasku adresu wpisz adres IP swojego routera. Najczęściej jest to 192.168.1.1 lub 192.168.0.1. Jeśli żaden z nich nie działa, poszukaj naklejki na obudowie routera z prawidłowym adresem.

  2. Zaloguj się do panelu administracyjnego. Nazwę użytkownika i hasło również znajdziesz na naklejce (jeśli ich nie zmieniałeś).

  3. Rozejrzyj się za sekcją o nazwie „Ustawienia sieci LAN”, „DHCP Server” lub po prostu „DNS”. Wygląd panelu różni się w zależności od producenta (TP-Link, Orange, Play, Netia), więc musisz chwilę poszukać.

    1. Znajdź pola oznaczone jako „Podstawowy serwer DNS” (Primary DNS) i „Zapasowy serwer DNS” (Secondary DNS).

  4. Odznacz opcję automatycznego pobierania DNS od dostawcy i wpisz ręcznie adresy Quad9:

    • Podstawowy/Primary DNS: 9.9.9.9
    • Zapasowy/Secondary DNS: 149.112.112.112

    [SCREENSHOT: Przykładowy panel administracyjny routera z wypełnionymi polami DNS dla Quad9.]

  5. Zapisz zmiany (przycisk „Zapisz”, „Apply” lub „Save”). Router może wymagać ponownego uruchomienia, co potrwa 2-3 minuty.

Jeśli coś poszło nie tak: Panele administracyjne routerów bywają nieintuicyjne. Jeśli nie możesz znaleźć ustawień DNS, poszukaj w internecie instrukcji dla swojego konkretnego modelu, np. „TP-Link Archer C6 zmiana DNS”. W ostateczności możesz przywrócić ustawienia fabryczne routera, ale spowoduje to utratę wszystkich konfiguracji, w tym nazwy i hasła do Wi-Fi.

Krok 4: Sprawdź, czy konfiguracja działa

Niezależnie od wybranej metody, weryfikacja jest bardzo prosta.

  1. Upewnij się, że jesteś połączony z siecią, w której zmieniłeś ustawienia DNS.
  2. Otwórz dowolną przeglądarkę internetową.
  3. Wejdź na stronę: on.quad9.net
  4. Jeśli wszystko poszło dobrze, zobaczysz zielony komunikat zaczynający się od słów: „YES, you are using Quad9”. Oznacza to, że Twoje zapytania DNS są już filtrowane i chronione.

Co dalej i na co uważać

Zmiana serwera DNS na Quad9 to świetny pierwszy krok w kierunku poprawy cyfrowego bezpieczeństwa. Pamiętaj jednak o kilku rzeczach:

  • To nie jest antywirus. Quad9 blokuje dostęp do znanych złośliwych domen, ale nie ochroni Cię przed wirusem z załącznika e-mail czy atakiem wykorzystującym lukę w oprogramowaniu. Traktuj to jako dodatkową, a nie jedyną warstwę ochrony.
  • DNS w przeglądarce. Nowoczesne przeglądarki, takie jak Chrome i Firefox, mają wbudowaną funkcję „Bezpieczny DNS” (DNS-over-HTTPS, DoH) 16. Może ona nadpisywać ustawienia systemowe. Upewnij się, że w ustawieniach przeglądarki (w sekcji Prywatność i bezpieczeństwo) również wybrany jest Quad9 lub opcja „Użyj bieżącego dostawcy usług”.
  • Prywatność to proces. Quad9 znacząco podnosi Twoją prywatność w sieci, ale to tylko jeden z elementów. Pamiętaj o używaniu silnych, unikalnych haseł, włączaniu uwierzytelniania dwuetapowego (2FA) i regularnych aktualizacjach oprogramowania.

Zmiana DNS na bezpieczny i prywatny resolver to jedno z najprostszych i najbardziej efektywnych kosztowo działań, jakie może podjąć każda firma, urząd czy nawet użytkownik domowy, aby natychmiast podnieść poziom swojego cyberbezpieczeństwa.

Źródła

Zobacz też

Przypisy

  1. Każda transakcja w Internecie rozpoczyna się od zdarzenia DNS, które ujawnia krytycznie wrażliwe dane o osobie inicjującej transakcję. — quad9.net ↩

  2. Quad9 to darmowa usługa rekurencyjnego DNS, która zastępuje domyślną konfigurację DNS dostawcy internetu (ISP) lub przedsiębiorstwa. — quad9.net ↩

  3. Usługa DNS Quad9 jest obsługiwana przez szwajcarską fundację Quad9 Foundation. — quad9.net ↩

  4. Blokowanie przez Quad9 chroni komputery, urządzenia mobilne i systemy IoT przed zagrożeniami takimi jak złośliwe oprogramowanie, phishing, oprogramowanie szpiegujące i botnety. — quad9.net ↩

  5. Publiczne rekurencyjne serwery nazw (publiczne resolvery DNS) to usługi serwerów nazw, których komputery sieciowe mogą używać do wysyłania zapytań do systemu nazw domen (DNS). — en.wikipedia.org › Public recursive name server ↩

  6. Quad9 korzysta z danych wywiadowczych dotyczących zagrożeń od ponad 25 dostawców. — quad9.net ↩

  7. Jeśli system Quad9 wykryje, że strona, do której użytkownik chce się dostać, jest zainfekowana, dostęp zostanie automatycznie zablokowany. — quad9.net ↩

  8. Quad9 blokuje średnio ponad 670 milionów zapytań dziennie. — quad9.net ↩

  9. Gdy urządzenia używają Quad9 w normalny sposób, żadne dane zawierające adres IP użytkownika nie są logowane w żadnym systemie Quad9. — quad9.net ↩

  10. Quad9 przenosi swoją siedzibę do Szwajcarii, co zapewnia publiczny resolver gwarantujący zgodność z RODO. — quad9.net ↩

  11. Szwajcarskie prawo ochrony danych jest podobne do RODO. — quad9.net ↩

  12. Quad9 uzyskał od rządu szwajcarskiego orzeczenia prawne, zgodnie z którymi nie będzie zobowiązany do przechowywania danych osobowych ani nie będzie podlegał żądaniom organów ścigania lub bezpieczeństwa narodowego. — quad9.net ↩

  13. Publiczne resolvery DNS są obsługiwane przez firmy komercyjne, oferujące swoje usługi bezpłatnie, lub przez prywatnych entuzjastów. — en.wikipedia.org › Public recursive name server ↩

  14. Jedną z zalet Quad9 jest szyfrowanie między klientem a jego punktami końcowymi, szczególnie w przypadku niezaufanych dostawców internetu. — news.ycombinator.com › item ↩

  15. Quad9 oferuje proste rozwiązanie dla użytkowników, którzy chcą chronić swoje rodziny przed złośliwym oprogramowaniem ze sketchy stron internetowych. — news.ycombinator.com › item ↩

  16. Większość usług DNS obsługuje obecnie bezpieczne usługi transportu zapytań DNS, takie jak DNS over TLS (DoT), DNS over HTTPS (DoH) i DNS over QUIC (DoQ). — en.wikipedia.org › Public recursive name server ↩